Đổi mới kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập môn Ngữ văn ở trường phổ thông
Đây là chủ đề Hội thảo được Bộ GD&ĐT tổ chức hôm nay (10/4/2014) tại Hà Nội nhằm nghiên cứu cơ sở lý luận và xây dựng kế hoạch triển khai việc đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực người học với cách thức xây dựng đề thi/kiểm tra và đáp án theo hướng mở; tích hợp kiến thức liên môn; giải quyết vấn đề thực tiễn.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển dự và phát biểu khai mạc Hội thảo. Tham dự Hội thảo có lãnh đạo các Vụ chức năng (Bộ GD&ĐT), đại diện các Sở GD&ĐT, các trường ĐH, các nhà khoa học, giảng viên chuyên nghiên cứu về giảng dạy, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Đây là Hội thảo nối tiếp Hội thảo quốc gia về dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 1/2013, triển khai nhiệm vụ đổi mới dạy học bộ môn Ngữ văn trong bối cảnh mới.

 Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nhấn mạnh: Nghị quyết T.Ư 8 (Khóa XI) đã xác định đổi mới kiểm tra, đánh giá là 1 trong 9 giải pháp để đổi mới căn bản, toàn diện GD – ĐT. Ngành Giáo dục xác định đổi mới kiểm tra đánh giá là khâu đột phá, là “mở lối vào” cho đổi mới giáo dục đào tạo bởi nó có tác động đến toàn hệ thống, có thể thực hiện ngay và không tốn kém nhiều. 

Với riêng môn Ngữ văn, những năm nay đã có nhiều cố gắng. Có thể nói đến việc ra đề mở, học sinh đỡ phải học thuộc, phát huy được năng lực, trí tuệ, tình cảm, đạo đức của học sinh, gắn với thực tiễn cuộc sống.

 


Nhưng nhìn một cách tổng quát và qua phản ảnh từ những người trực tiếp giảng dạy, hiện nhiều học sinh vẫn phải học theo bài văn mẫu, dùng văn mẫu viết văn thật để trả bài cho thầy cô; nhiều ý kiến nói rằng vẫn dạy theo cách cũ, đánh giá theo kiểu cũ; về đề thi môn Ngữ văn, thời gian qua, đã có một số đề mở, nhưng cũng có ý kiến cho rằng chưa thực sự “mở”; đề “mở” nhưng đáp án vẫn “đóng”.

“Hướng đổi mới thi tốt nghiệp tới, Bộ GD&ĐT đang dần xóa bỏ quan niệm thi môn này, thi môn kia, chuyển từ các môn thi sang bài thi. Trong bài thi đó không chỉ đụng chạm kiến thức của một môn, một lĩnh vực mà đánh giá năng lực tổng hợp, vận dụng năng lực tích hợp để giải quyết vấn đề” – Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết.

Thứ trưởng giao nhiệm vụ: Hội thảo cần xác định định hướng mới trong đổi mới kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập môn Ngữ văn như thế nào? Hình hài,  ý tưởng ra sao và trước mắt năm nay làm tới đâu. Những cái mới đó, phải được tiếp tục cho đến năm sau.

Tổng kết từ Ban tổ chức, Hội thảo đã nhận được nhiều báo cáo tham luận của các nhà quản lý, các nhà khoa học, các thầy cô giáo trong cả nước với trách nhiệm khoa học và nghề nghiệp rất cao.

Nội dung các báo cáo cho thấy việc kiểm tra đánh giá chất lượng học tập môn Ngữ văn ở nhà trường phổ thông hiện chưa phát huy được năng lực của học sinh do còn thiên về kiểm tra việc ghi nhớ máy móc, tái hiện, làm theo, chép lại,… học tác phẩm nào thì đúng tác phẩm đó, chưa đánh giá đúng sự vận dụng kiến thức, chưa chú trọng việc đánh giá thường xuyên trên lớp học và sử dụng kết quả đánh giá để điều chỉnh nội dung phương pháp dạy học.

Các báo cáo đều bàn đến các năng lực Ngữ văn của học sinh và đề xuất kiểm tra đánh giá phải phát huy được những năng lực này và đều đề xuất việc ra đề kiểm tra, đề thi theo hướng mở, tích hợp các phân môn trong môn Ngữ văn và tích hợp liên môn, gắn với các vấn đề cuộc sống.


Nhiều báo cáo cho rằng nên sử dụng câu hỏi trắc nghiệm kết hợp với câu hỏi tự luận để đánh giá năng lực Ngữ văn của học sinh, thay vì chỉ sử dụng câu hỏi tự luận như hiện nay. Về câu hỏi trắc nghiệm nên vận dụng cách làm của PISA.
Tuy nhiên, cách hiểu về năng lực Ngữ văn của học sinh trong các báo cáo còn nhiều điểm khác biệt. Có báo cáo quan niệm rộng, đầy đủ: Năng lực Ngữ văn bao gồm năng lực giao tiếp bằng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) và năng lực Văn học (tiếp nhận, cảm thụ văn học và sáng tác văn học). Có báo cáo quan niệm hẹp, chưa đầy đủ: Chỉ bao gồm năng lực văn học.

Cách hiểu về đề mở và đáp án hướng dẫn chấm mở chưa thống nhất, nhiều báo cáo còn chưa hiểu đúng về đề mở, đáp án hướng dẫn chấm mở. Đặc biệt có báo cáo đã nêu được những đề mở rất hay, nhưng đáp án/hướng dẫn chấm lại không mở (vẫn nêu hệ thống ý mà học sinh cần phải trình bày và biểu điểm cụ thể cho từng ý).

Bên cạnh đó, ít có báo cáo đề cập đến tính phân hóa trong đề thi, đề kiểm tra.

Ít có báo cáo đề cập đến việc đa dạng hóa các hình thức đánh giá (như: phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học và đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy và tự đánh giá của người học, đánh giá của nhà trường và đánh giá của gia đình, của xã hội).

Đây chính là những vấn đề sẽ được bàn sâu trong Hội thảo hôm nay.

Hiếu Nguyễn - Gia Hân - giaoducthoidai.vn
Học liệu xem nhiều
Tiện ích
Hội viên Hội viên
Thành viên mới nhất Người dùng mới nhất Tâm
Sau 24 giờ Sau 24 giờ 0
Trước 24 giờ Trước 24 giờ 0
Số lượng người dùng Tổng quan 5402

Số người trực tuyến Những người đang trực tuyến
Người truy cập Người truy cập 29
Số người dùng Thành viên 0
Tổng số Tổng cộng 29

Thành viên đang trực tuyến Trực tuyến bây giờ

Lượt truy cập thứ